Milena Markiewicz - Jurzyńska  

WYROK SĄDU NAJWYŻSZEGO I PSKP 8/22 z dnia 22 lutego 2023 r.

ODPOWIEDZIALNOŚĆ PRACODAWCY ZA MOBBING – działania nieumyślne mobbera

TEZY:

Pracodawca odpowiada za skutki mobbingu także wówczas, gdy jego sprawca działał nieumyślnie, a więc nie dążył do wywołania określonego skutku (art. 94³ § 2 k.p.).

Pracodawca powinien dobierać kadrę zarządzającą i określać jej kompetencje z poszanowaniem zasady zapobiegania mobbingowi, pouczając zatrudniane osoby o konieczności przestrzegania reguł mających przeciwdziałać niepożądanym relacjom międzyludzkim w miejscu pracy i negatywnych skutkach takich zachowań, a nadto ustanowić procedury pozwalające na szybkie ujawnienie i wyeliminowanie przejawów mobbingu.

Z przedstawionego wyroku wynikają dwie bardzo istotne kwestie. 

Pierwsza to to, że zachowania nieumyślne też mogą być zakwalifikowane jako mobbing. Uznanie określonego zachowania za mobbing nie wymaga ani stwierdzenia po stronie prześladowcy działania ukierunkowanego na osiągnięcie celu (zamiaru), ani wystąpienia skutku. Udowodnienie umyślnego działania mobbera jest w praktyce bardzo ciężkie, czasem wręcz niemożliwe. Sąd Najwyższy podkreśla, że niedbalstwo pracodawcy w zaniedbywaniu obowiązku przeciwdziałania mobbingowi, czy też niezachowanie należytej staranności przez zatrudniającego jest również działaniem, które może spełniać ustawowe przesłanki mobbingu.

Druga to obowiązek pracodawcy do budowania świadomości w zakresie reguł mających przeciwdziałać niepożądanym relacjom międzyludzkim w miejscu pracy i negatywnych skutkach takich zachowań oraz ustanawianie procedur – profilaktyki działań, które będą miały na celu wyeliminowanie mobbingu.

Wyrok podkreśla więc, że:

- budowanie świadomości pracowników, wdrażanie stosownych procedur, polityk, działanie profilaktyczne wzmacniające organizację jest podstawa zgodności strategii organizacji                                       z przepisami prawa

oraz 

- pokazuje, że większość działań mobberów jest działaniami nieumyślnymi – co oznacza, że przy budowaniu świadomości w organizacji są duże szanse, że mogą pomóc one te działania zminimalizować bądź nawet wyeliminować. 

Edukacja, webinary, szkolenia, profikatyka, są więc podstawą zbudowania zdrowej organizacji dążącej do wyeliminowania działań niepożądanych.